EKONOMİK KRİZ İNSANLARI MUTSUZ EDİYOR

Milletçe daha önce de krizler yaşadık. 2001 krizi, depremde yaşadığımız büyük şokta önemli bir travmayı oluşturmaktadır. Şimdi içine girdiğimiz bu kriz daha önce yaşadıklarımızdan güçlü olacağa benziyor. Bu kriz Amerika'da başladı. Şimdi yoğun bir biçimde tüm dünyayı etkilemektedir. Özellikle gelişmekte olan bizim gibi devletlerde daha etkili olacağı düşünülmektedir.

İnsanla ilgili sorunların temelinde ekonomik sıkıntıların yattığını söyleyebiliriz. Eşini öldüren bir adam cinayet işlemiş.Bu cinayetin nedenlerine baktığımızda cinayeti işleyen kişinin işsiz olduğunu görebiliyoruz. Bazı durumlarda ise cinayeti işleyen kişinin psikolojik olarak rahatsızlanmış olduğunu görebiliyoruz. Kişi psikolojik olarak hastalanmış. Ne kendisi, ne yakın çevresi onun rahatsızlandığını anlayamamış. Burada işin içine yine ekonomik zorluk giriyor. Kişi ve çevresinde bulunan kişiler psikolojik rahatsızlığı anlayamamışlar ve zamanında tedavi hizmeti almamışlar. Böyle bir durumda hem parasızlık hem de eğitimsizlik devreye girmiştir. Sonuç olarak eğitimsizlikte parasızlığın sonucunda ortaya çıkar. Psikolojik rahatsızlıkların tanınması, bilinmesi eğitimle olmaktadır. İşsizlik kişileri olumsuz yollara itebilir. Sadece Türkiye'de değil tüm dünyada böyle zorlu dönemlerde suç oranlarında da artışlar görülmektedir. Yakalanan bir suçlu işsizlik canıma tak etti diye feryat etmektedir. Kişi işsiz kaldığında kendisini değersiz, güçsüz, beceriksiz ve suçlu hissetmeye başlamaktadır. Kendisini değersiz başarısız hisseden kişiler daha kolay suç işleyebilirler. Kendisinin ait olduğu bir kurum olan kendisini o kuruma karşı da sorumlu hissettiğinden kendini kontrol eder. Özellikle büyük şehirlerde kişiler kendilerini yalnız hissettiklerinden dolayı işsiz kaldıklarında suça yönelmeleri daha kolay olur.

Kişiler kriz dönemlerinde yalnızca suç oranları artmaz. Kişiler kendilerini mutlu, huzurlu rahat hissetmediklerinden dolayı psikolojik rahatsızlıklara daha kolay girebilirler. Psikolojik rahatsızlık bazen kontrolsüz öfkeyi bazen de intihar düşüncesini getirebilmektedir. Kişinin ruhsal sağlığı da fiziksel sağlığı kadar önemlidir. Krizli dönemlerde hem fizik sağlık hemde psikolojik sağlık tehlikeye girer. Psikolojik sağlığın tehdit altında ve bozulmaya başladığını uykumuzun bozulmasıyla anlayabiliriz. Bu sadece bizim değil, yakın çevremizdeki kişilerin de uykuları bozuldu ise onlarla konuşmak, mümkünse bir psikolojik destek almaları için onları yönlendirmeliyiz. Bizim toplumumuzda hala psikolojik tedavi veya destek olumsuz olarak algılanmaktadır. Böyle algılandığı için kişiler psikolojik destek almaktan kaçınmakta, rahatsız olmakta hatta utanmaktadırlar. Bu sadece rahatsızlanan kişide değil onun yakınlarında ve tüm toplumda da var olan bir toplum baskısına dönüşebilmektedir. Bu baskı zaten tedavi konusunda sıkıntıya düşmüş kişiyi daha da korkutabilmektedir.

Bu gibi konularda internet bize yardımcı olacaktır. Sadece kaç kişinin internete ulaşabilme imkanı vardır. Bizim gibi gelişmekte olan toplumlarda internet, eş bulma, cinsel erişim sitelerine bakma gibide kullanılabilmektedir.

Biz psikologlar kişilerin sorunlarını çözmekte bize gelmediklerinden şikayet ederiz ve üzülürüz. Psikolojinin dışındaki branşlara baktığımızda ise durumun pek farklı olmadığını görürüz. Diş doktoruna, jinekologa,kulak burun boğaz veya göz doktoruna da gitmekte gecikiriz. Hatta bıçak kemiğe dayandığında gideriz.

Günümüzde pek çok özel hastane açılıyor. Bu hastanelerin işlevlerinden biri de kişileri hastalıklar konusunda bilinçlendirmek olmalıdır.

İnsanoğlu bu uzun süreceği düşünülen krizden nasıl daha az hasarla çıkabilecektir.

Hoşgörü, dayanışma, yardımlaşma, dikkatli bir bütçe ayarlamasının yapılabilmesi gereken işlerdir. Güçlü bir krizin içinde olduğumuz her zaman düşünülmeli ve ilişkiler buna göre değerlendirilmelidir. Krizin düşündüğümüzden de uzun sürebileceğini de hesap etmeliyiz. Yakın dostlarımızda ilişkilerimizi artırmalıyız. Konuşmak, paylaşmak bizi rahatlatır, yükümüzü hafifletir.Çevremizle ilişkilerimizde hoşgörülü olmalıyız. Sıkıntılarımızda çıkmazlarımızda psikolojik bir destek almayı geciktirmemeliyiz. Müzik dinlemek, sevdiğimiz şeyleri yapmaya çalışmak kendimizi kısa süreli de olsa iyi hissetmemizi sağlayacaktır. Minik minik iyi hislerimiz bizi duygusal güçlenmeye doğru götürür. Böyle durumlarda böyle minik keyif hallerini çoğaltmak veya uzatmak yapılması gereken en doğru ve en kolay adımdır.

ÖNCEKİ YAZILAR